NEP-2020 अंतर्गत OJT / Internship विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष उद्योगानुभव, कौशल्यविकास आणि रोजगारसंधी वाढवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते.

 OJT / Internship का आवश्यक?

आजच्या करिअरकेंद्रित शिक्षणपद्धतीत केवळ पुस्तकातील ज्ञान पुरेसे नाही. On Job Training (OJT) / Internship विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष उद्योगपरिस्थितीत काम करण्याची, कौशल्ये विकसित करण्याची आणि नोकरीसाठी सक्षम होण्याची संधी देते. NEP-2020 नुसार OJT / Internship हा अभ्यासक्रमाचा महत्त्वाचा घटक आहे आणि तो विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक ज्ञानापासून व्यावसायिक जगाकडे नेणारा मजबूत पूल ठरतो. NEP 2020 अंतर्गत OJT / Internship ही विद्यार्थ्यांसाठी केवळ प्रशिक्षण नसून, भविष्यातील नोकरीसाठी आवश्यक कौशल्ये विकसित करण्याची संधी आहे.

Furthermore, the emphasis on NEP in educational reforms ensures that practical learning opportunities are prioritized.

OJT / Internship म्हणजे काय?

• OJT म्हणजे प्रत्यक्ष कार्यस्थळी प्रशिक्षण
• अनुभवी व्यावसायिकांचे मार्गदर्शन
• वास्तव प्रकल्पांवर काम करण्याची संधी
• यामुळे विद्यार्थी उद्योगप्रक्रिया समजतात
• तांत्रिक व संवादकौशल्य विकसित करतात
• आत्मविश्वास व व्यावसायिकता वाढवतात

NEP-2020 अंतर्गत OJT / Internship ची प्रमुख उद्दिष्टे

सिद्धांत व प्रत्यक्ष अनुभव यांची सांगड घालणे

• संशोधन व विश्लेषण क्षमता विकसित करणे
• करिअरच्या संधी ओळखणे
• टीमवर्क, नेतृत्व व जबाबदारीची जाणीव वाढवणे रोजगारयोग्यता आणि कौशल्यविकास साध्य करणे

इंटर्नशिप कुठे करता येते? (Fields & Sectors)

विद्यार्थ्यांसाठी उपलब्ध क्षेत्रे —

• NGO, शासकीय कार्यालये
• बँकिंग व फायनान्स
• उद्योग-व्यवसाय व कॉर्पोरेट सेक्टर
• संशोधन संस्था व प्रयोगशाळा
• MSME व स्थानिक उद्योग
• IT, Website Development, Data Science
• R&D, Quality Control, Automation Labs
• ही संधी विद्यार्थ्यांना रिअल-टाईम वर्क कल्चरचे ज्ञान देते.

OJT / Internship चे वेळापत्रक आणि क्रेडिट स्ट्रक्चर

• 1 क्रेडिट = 30 प्रत्यक्ष तास + 15 स्वयंअभ्यास तास
• किमान 120+ तासांचे प्रशिक्षण अनिवार्य
• 2री / 3री / 4थी सेमेस्टरमध्ये राबविणे विभागीय OJT समन्वयक व उद्योग मार्गदर्शकाची देखरेख

OJT अंमलबजावणी कशी होते?

• उद्योगसंस्थांशी समन्वय व निवड प्रक्रिया
• विद्यार्थी activity log, attendance sheet भरतात
• उद्योग मार्गदर्शक + महाविद्यालयाकडून मूल्यांकन
• शेवटी प्रमाणपत्र + रिपोर्ट सादरीकरण अनिवार्य 

OJT / Internship चे विद्यार्थ्यांना होणारे फायदे

• व्यावहारिक कौशल्यांमध्ये वाढ
• करिअर दिशादर्शन आणि अनुभव
• व्यावसायिक नेटवर्क बिल्डिंग
• संशोधन व नवोन्मेष वृत्ती विकसित
• प्लेसमेंट आणि नोकरीच्या संधी मजबूत

 निष्कर्ष

• NEP-2020 अंतर्गत OJT / Internship हा
• “शिक्षण ते उद्योग” असा प्रवास सुलभ करणारा उपक्रम आहे.
• यामुळे विद्यार्थी सक्षम, कुशल आणि रोजगारयोग्य बनतात
• भविष्यातील करिअरसाठी आत्मविश्वासाने तयार होतात

NEP 2020 अंतर्गत OJT Internship बद्दल वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. OJT Internship कोणासाठी बंधनकारक आहे?
NEP 2020 नुसार पदवी अभ्यासक्रमातील विद्यार्थ्यांसाठी OJT / Internship आवश्यक आहे.
2. Internship किती कालावधीची असते?
विद्यापीठाच्या नियमांनुसार Internship चा कालावधी ठरवला जातो.
3. Internship पूर्ण न केल्यास काय होईल?
Internship पूर्ण न केल्यास degree पूर्ण होण्यास अडथळा येऊ शकतो.