शासकीय परिचर्या महाविद्यालय पदनिर्मिती च्या बाबतीत महाराष्ट्र शासनाने दिनांक ४ जून २०२६ रोजी एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि ऐतिहासिक निर्णय जाहीर केला आहे. राज्यातील सात जिल्ह्यांमध्ये नव्याने स्थापन होणाऱ्या शासकीय परिचर्या (बीएससी) महाविद्यालयांसाठी तब्बल ३५० पदे मंजूर करण्यात आली आहेत.
जळगाव, लातूर, बारामती, सांगली (मिरज), कोल्हापूर, नंदुरबार आणि गोंदिया — या सात ठिकाणी प्रत्येकी ५० पदे निर्माण होणार असून ही राज्याच्या आरोग्य यंत्रणेसाठी एक नवी पहाट आहे. या निर्णयामुळे हजारो विद्यार्थ्यांना दर्जेदार परिचर्या शिक्षण मिळणार आहे आणि शासकीय रुग्णालयांमध्ये प्रशिक्षित मनुष्यबळ उपलब्ध होणार आहे.
थोडक्यात: ७ जिल्हे | ३५० पदे | ४ वर्षे टप्पे | शासन निर्णय दिनांक ४ जून २०२६
शासकीय परिचर्या महाविद्यालय पदनिर्मिती — पार्श्वभूमी काय आहे?
राज्यातील शासकीय रुग्णालयांमध्ये प्रशिक्षित परिचारिकांची भीषण टंचाई गेल्या अनेक वर्षांपासून जाणवत होती. कोरोना महामारीनंतर ही परिस्थिती आणखीनच गंभीर झाली. रुग्णसेवा विस्कळीत होत होती, डॉक्टरांवर अतिरिक्त भार पडत होता आणि ग्रामीण भागातील रुग्णांना योग्य ती काळजी मिळत नव्हती.
या गंभीर परिस्थितीत वैद्यकीय शिक्षण विभागाने २६ फेब्रुवारी २०२४ रोजीच्या शासन निर्णयान्वये सात जिल्ह्यांमध्ये प्रत्येकी १०० विद्यार्थी प्रवेश क्षमतेचे शासकीय परिचर्या (बीएससी) महाविद्यालय स्थापन करण्यास मान्यता दिली.
त्यानंतर आयुक्त, वैद्यकीय शिक्षण संशोधन व आयुष, मुंबई यांनी २६ जून २०२४ रोजी पदनिर्मितीचा सविस्तर प्रस्ताव शासनाकडे सादर केला. वित्त विभागाने ३ जून २०२६ रोजी सहमती दिल्यानंतर अखेर ४ जून २०२६ रोजी हा ऐतिहासिक शासन निर्णय जारी झाला.
शासन निर्णय क्रमांक: पदनि २०२४/प्र.क्र.५०/२४/परिचर्या
संगणक सांकेतांक: २०२६०६०४१२५११०३०१३
स्वाक्षरी: डॉ. सुवर्णा खरात, सहसचिव, महाराष्ट्र शासन
शासकीय परिचर्या महाविद्यालय पदनिर्मिती — कोणत्या ७ जिल्ह्यांत होणार?
शासकीय परिचर्या महाविद्यालय पदनिर्मिती या निर्णयाचा लाभ खालील सात जिल्ह्यांना होणार आहे:
| क्र. | जिल्हा / ठिकाण | विभाग |
| 1 | जळगाव | उत्तर महाराष्ट्र |
| 2 | लातूर | मराठवाडा |
| 3 | बारामती | पश्चिम महाराष्ट्र |
| 4 | सांगली (मिरज ) | पश्चिम महाराष्ट्र |
| 5 | कोल्हापूर | पश्चिम महाराष्ट्र |
| 6 | नंदुरबार | उत्तर महाराष्ट्र |
| 7 | गोंदिया | विदर्भ |
हे सातही जिल्हे प्रामुख्याने ग्रामीण व दुर्गम भागांशी जोडलेले आहेत, जिथे आजपर्यंत परिचर्या शिक्षणाची सोय नव्हती. आता स्थानिक विद्यार्थ्यांना पुणे-मुंबईला जाण्याची गरज उरणार नाही.
शासकीय परिचर्या महाविद्यालय पदनिर्मिती — एकूण किती पदे मंजूर?
प्रत्येक महाविद्यालयासाठी ४ वर्षांत टप्प्याटप्प्याने एकूण ५० पदे निर्माण केली जाणार आहेत:
- ४२ नियमित पदे — गट-अ ते गट-क
- ८ बाह्यस्त्रोत (कंत्राटी) पदे — गट-क व गट-ड
सात महाविद्यालयांसाठी मिळून एकूण ३५० पदे मंजूर झाली आहेत.
पदांचे वर्गीकरण — कोणती पदे किती?
गट-अ पदे (Senior Academic Posts)
| पद | वेतनश्रेणी | प्रत्येक संस्थेत |
| प्राचार्य | S-23: ₹67,700 – ₹2,08,700 | 1 |
| उप प्राचार्य | S-20: ₹56,100 – ₹1,77,500 | 1 |
| प्राध्यापक | S-16: ₹44,900 – ₹1,42,400 | 1 |
| सहयोगी प्राध्यापक | S-16: ₹44,900 – ₹1,42,400 | 4 |
| एकूण गट-अ | 7 |
गट-ब पदे
| पद | वेतनश्रेणी | प्रत्येक संस्थेत |
| अधिव्याख्याता/सहाय्यक प्राध्यापक | S-15: ₹41,800 – ₹1,32,300 | 6 |
| प्रशासकीय अधिकारी | S-15: ₹41,800 – ₹1,32,300 | 1 |
| एकूण गट-ब | 7 |
गट-क नियमित पदे
| पद | वेतनश्रेणी | प्रत्येक संस्थेत |
| ट्युटर | S-15: ₹41,800 – ₹1,32,300 | 18 |
| चिकित्सालयीन पाठ्यनिर्देशक | S-15: ₹41,800 – ₹1,32,300 | 3 |
| कार्यालयीन अधीक्षक | S-14: ₹38,600 – ₹1,22,800 | 1 |
| वॉर्डन | S-10: ₹29,200 – ₹92,300 | 1 |
| वरिष्ठ सहायक | S-13: ₹35,400 – ₹1,12,400 | 1 |
| वरिष्ठ लिपिक | S-08: ₹25,500 – ₹81,100 | 1 |
| कनिष्ठ लिपिक | S-06: ₹19,900 – ₹63,200 | 1 |
| ग्रंथपाल | S-10: ₹29,200 – ₹92,300 | 1 |
| सहाय्यक ग्रंथपाल | S-07: ₹21,700 – ₹69,100 | 1 |
| एकूण गट-क नियमित | 28 |
बाह्यस्त्रोत (Outsourcing) पदे — गट-क व गट-ड
| पद | मानधन | प्रत्येक संस्थेत |
| लघुलेखक | ₹25,000/- | 1 |
| वाहनचालक | ₹25,000/- | 1 |
| शिपाई | ₹25,000/- | 1 |
| परिचर/स्वच्छक | ₹25,000/- | 1 |
| आया | ₹25,000/- | 1 |
| माळी | ₹25,000/- | 1 |
| सुरक्षारक्षक | ₹25,000/- | 1 |
| सफाईगार | ₹25,000/- | 1 |
| एकूण बाह्यस्त्रोत | 8 |
4 टप्प्यांत पदनिर्मिती — कसे होणार?
शासनाने ही पदे एकाच वेळी नव्हे, तर 4 वर्षांत टप्प्याटप्प्याने मंजूर करण्याचे धोरण अवलंबले आहे:
| टप्पा | वर्ष | पदे | एकूण ७ संस्थांत |
| पहिला टप्पा | 2025-26 | 34 पदे | 238 |
| दुसरा टप्पा | 2026-27 | 12 पदे | 84 |
| तिसरा टप्पा | 2027-28 | 2 पदे | 14 |
| चौथा टप्पा | 2028-29 | 2 पदे | 14 |
| एकूण | 50 पदे | 350 |
महत्त्वाचे: पहिल्या टप्प्यातील २३८ पदे या शासन निर्णयासोबतच तात्काळ मंजूर झाली आहेत. म्हणजेच या पदांवर लवकरच भरती प्रक्रिया सुरू होण्याची शक्यता आहे!
बाह्यस्त्रोत पदांबाबत महत्त्वाच्या सूचना
बाह्यस्त्रोत पदांसाठी शासनाने तीन कठोर अटी घातल्या आहेत:
अट १ — खर्चात २०-३० टक्के बचत अनिवार्य:
नियमित कर्मचारी नेमल्यास होणाऱ्या मासिक खर्चाच्या तुलनेत २० ते ३० टक्के बचत होईल अशाच कंपनीकडून काम करवून घ्यावे. ही बचत वित्त विभागाच्या निर्धारित नमुन्यात नोंदवणे बंधनकारक आहे.
अट २ — शासनावर कोणतेही दायित्व नाही:
कंत्राटी कर्मचाऱ्यांच्या सेवेसंदर्भात शासनावर कोणतेही उत्तरदायित्व राहणार नाही असे करारात स्पष्टपणे नमूद करावे.
अट ३ — करारात सर्व अटी लेखी असाव्यात:
संबंधित कंपनीसोबत करारात आवश्यकतेनुसार सर्व अटी व शर्ती नमूद कराव्यात.
शासकीय परिचर्या महाविद्यालय पदनिर्मितीचे महत्त्व — काय बदलणार?
विद्यार्थ्यांसाठी फायदे
शासकीय परिचर्या महाविद्यालय पदनिर्मितीमुळे विद्यार्थ्यांना पुढील फायदे होणार आहेत:
- सात नव्या महाविद्यालयांमुळे राज्यात ७०० नवीन जागा उपलब्ध होतील.
- शासकीय महाविद्यालयात अत्यंत कमी खर्चात (₹१०,०००-₹२५,०००/वर्ष) शिक्षण मिळेल.
- स्वतःच्या जिल्ह्यात महाविद्यालय असल्याने राहणीमान व प्रवास खर्च वाचेल.
- ग्रामीण विद्यार्थ्यांना दूर जाण्याची गरज उरणार नाही.
रुग्णालयांसाठी फायदे
- प्रशिक्षित परिचारिकांची संख्या वाढल्याने रुग्णसेवेचा दर्जा सुधारेल
- दुर्गम भागातील शासकीय रुग्णालये अधिक सक्षम होतील
- आरोग्य आणीबाणीत मनुष्यबळाची कमतरता भासणार नाही
रोजगारासाठी संधी
- ३५० नवीन शासकीय पदे — थेट रोजगार
- परिचर्या पदवीधरांसाठी शासकीय नोकरीची सुनिश्चित वाट
- प्राध्यापक, ट्युटर, प्रशासकीय पदांवर लवकरच भरती
आव्हाने कोणती?
- वेळेत भरती न झाल्यास महाविद्यालये नावालाच राहण्याचा धोका
- बाह्यस्त्रोत पदांवर दर्जेदार मनुष्यबळ मिळणे कठीण
- चार वर्षांचा दीर्घ कालावधी — प्रशासकीय विलंबाची शक्यता
परिचर्या (बीएससी) म्हणजे काय? — नव्याने माहिती घेणाऱ्यांसाठी
बीएससी परिचर्या हा ४ वर्षांचा पदवी अभ्यासक्रम आहे. यात शिकवले जाते:
- मानवी शरीरशास्त्र व शरीरक्रियाशास्त्र
- वैद्यकीय-शस्त्रक्रिया परिचर्या
- बालरोग परिचर्या
- प्रसूती व स्त्रीरोग परिचर्या
- मानसिक आरोग्य परिचर्या
- सामुदायिक आरोग्य परिचर्या
पात्रता: बारावी (जीव + रसायन + भौतिक) उत्तीर्ण. प्रवेश महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ (एमयूएचएस), नाशिक मार्फत होतो.
या ७ जिल्ह्यांतील विद्यार्थ्यांनी आत्ता काय करावे?
जर तुम्ही या सात जिल्ह्यांपैकी कोणत्याही जिल्ह्यातील रहिवासी असाल तर:
आत्ताच करा:
- महाराष्ट्र शासनाच्या www.maharashtra.gov.in वर नियमित लक्ष ठेवा
- एमयूएचएस नाशिक वेबसाइटवर प्रवेश प्रक्रिया तपासा
- स्थानिक शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयाशी संपर्क साधा
- MUHS च्या अधिकृत वेबसाइटवर www.muhs.ac.in लक्ष ठेवा
- शासन निर्णयाची PDF डाउनलोड करा — www.maharashtra.gov.in (संगणक सांकेतांक: 202606041251103013)
- स्थानिक शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयाशी संपर्क साधा
- 12वीच्या परीक्षेत Biology, Chemistry, Physics यांचे गुण चांगले ठेवा
निष्कर्ष
शासकीय परिचर्या महाविद्यालय पदनिर्मिती हा निर्णय म्हणजे केवळ ३५० पदे नाहीत — तर महाराष्ट्राच्या आरोग्य यंत्रणेसाठी एक दूरदृष्टीपूर्ण आणि धाडसी पाऊल आहे. जळगाव ते गोंदियापर्यंत सात जिल्ह्यांत दर्जेदार परिचर्या शिक्षणाची सोय होणे, प्रशिक्षित मनुष्यबळ उभारणे आणि ग्रामीण रुग्णसेवा सुधारणे — हे सारे एकमेकांशी घट्ट विणलेले आहे.
जर तुम्हाला परिचर्या क्षेत्रात करिअर करायचे असेल किंवा या पदांसाठी भरती होण्याची इच्छा असेल, तर आत्तापासूनच तयारी सुरू करा!
हा लेख उपयुक्त वाटला असेल तर आपल्या मित्र-मैत्रिणींना नक्की शेअर करा!
हे पण वाचा https://mahalatest.com/durvalumab-endometrial-cancer-treatment/
📚 हे देखील वाचा
- आश्रमशाळा शिक्षक भरती पवित्र पोर्टल
- महाराष्ट्रात ७ शासकीय परिचर्या महाविद्यालयांसाठी ३५० पदे मंजूर — २०२६
- नॅशनल विज्ञान दिवस 2026: इतिहास, महत्व, प्रेरणादायी तथ्ये आणि भविष्यासाठी क्रांतिकारी दिशा!
- मराठी भाषा गौरव दिन 2026: अभिमान, अस्मिता आणि जागतिक पातळीवरील मराठीची झेप!
- महागाई भत्ता 58%: 1 जुलै 2025 पासून DA वाढ – संपूर्ण शासन निर्णय
1 thought on “महाराष्ट्रात ७ शासकीय परिचर्या महाविद्यालयांसाठी ३५० पदे मंजूर — २०२६”