मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजना : इयत्ता ५ वी ते १२ वी विद्यार्थ्यांसाठी मोठा आधार

        आजच्या काळात शिक्षण हा प्रत्येक विद्यार्थ्याचा मूलभूत हक्क आहे. मात्र, काही कुटुंबांवर आलेल्या अचानक संकटांमुळे अनेक मुलांचे शिक्षण अर्धवट राहण्याची भीती निर्माण होते. विशेषतः पालकांपैकी एकाचा मृत्यू झाल्यानंतर त्या कुटुंबावर आर्थिक आणि मानसिक ताण प्रचंड वाढतो. अशा कठीण परिस्थितीत विद्यार्थ्यांचे शिक्षण सुरू राहावे आणि त्यांच्या भवितव्याला आधार मिळावा, यासाठी महाराष्ट्र शासनाने मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजना सुरू केली आहे.
ही योजना विशेषतः इयत्ता ५ वी ते १२ वी मध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरत आहे. या लेखात आपण या योजनेची संपूर्ण माहिती, पात्रता अटी, आवश्यक कागदपत्रे आणि अर्ज प्रक्रिया सविस्तरपणे जाणून घेणार आहोत.

मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजना म्हणजे काय?

          मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजना ही राज्य शासनाची एक महत्त्वाची सामाजिक कल्याणकारी योजना आहे. या योजनेअंतर्गत ज्या कुटुंबांमध्ये दोन्ही पालक किंवा एक पालक यांचे निधन झाले आहे, आणि संबंधित विद्यार्थी अल्पवयीन (१८ वर्षांखालील) आहेत, अशा मुलांना दरमहा आर्थिक सहाय्य दिले जाते.

या योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे

• विद्यार्थ्यांचे शिक्षण खंडित होऊ नये
• आर्थिक अडचणींमुळे शाळा सोडावी लागू नये

अनाथ किंवा अर्ध-अनाथ मुलांना सुरक्षित भविष्य मिळावे

योजनेचा लाभ कोणाला मिळतो?

मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजना इयत्ता ५ वी ते १२ वी पर्यंत शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी लागू आहे. खालील परिस्थितीत असलेले विद्यार्थी या योजनेसाठी पात्र ठरतात:

• विद्यार्थी महाराष्ट्र राज्यातील रहिवासी असावा
• विद्यार्थी इयत्ता ५ वी ते १२ वी मध्ये शिक्षण घेत असावा
• विद्यार्थ्याचे वय १८ वर्षांपेक्षा कमी असावे
• विद्यार्थ्याचे दोन्ही पालक किंवा एक पालक निधन पावलेला असावा
• विद्यार्थी नियमित शाळेत शिकत असावा

ही योजना ग्रामीण तसेच शहरी भागातील गरजू विद्यार्थ्यांसाठी समानरित्या लागू आहे.

आर्थिक सहाय्य किती मिळते?

• या योजनेअंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना दरमहा ₹४,०००/- इतके आर्थिक सहाय्य दिले जाते. हे सहाय्य थेट विद्यार्थ्याच्या पालनकर्त्याच्या खात्यामध्ये जमा केले जाते.
  हे पैसे पुढील गोष्टींसाठी उपयुक्त ठरतात:
• शालेय फी भरण्यासाठी
• पुस्तके, वही, गणवेश खरेदीसाठी
• शिक्षणाशी संबंधित इतर गरजांसाठी
• या आर्थिक मदतीमुळे अनेक विद्यार्थ्यांना शिक्षण सुरू ठेवणे शक्य होत आहे.

मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजनेचे फायदे

ही योजना विद्यार्थ्यांसाठी अनेक प्रकारे फायदेशीर आहे:

• शिक्षणात सातत्य – आर्थिक अडचणी असूनही विद्यार्थ्यांचे शिक्षण सुरू राहते
• आर्थिक स्थैर्य – कुटुंबावरचा आर्थिक ताण कमी होतो
• मानसिक आधार – विद्यार्थ्यांना शासनाचा पाठिंबा मिळतो
• भविष्यासाठी मदत – शिक्षण पूर्ण करून स्वतःच्या पायावर उभे राहण्याची संधी मिळते

सामाजिक सुरक्षितता – अनाथ व अर्ध-अनाथ मुलांसाठी संरक्षण कवच

आवश्यक कागदपत्रांची यादी

• या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
• बालक आणि आई यांचे संयुक्त खाते (बँक पासबुक)
• शाळेचे ओळखपत्र (School ID Card)
• आधार कार्ड (आई व मुलाचे)
• शाळेचे दाखला प्रमाणपत्र / मुख्याध्यापकांनी दिलेले प्रमाणपत्र
• वडिलांचे मृत्यू प्रमाणपत्र
• उत्पन्नाचा दाखला (₹७२,००० / ₹७५,००० मर्यादेत)

सर्व कागदपत्रे स्पष्ट आणि वैध असणे आवश्यक आहे.

अर्ज प्रक्रिया कशी आहे?

• मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजनेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया सोपी आहे. खालील टप्प्यांद्वारे अर्ज करता येतो:
• संबंधित अर्ज फॉर्म मिळवणे
• सर्व आवश्यक कागदपत्रे संकलित करणे
• अर्ज फॉर्म काळजीपूर्वक भरून कागदपत्रे जोडणे
• भरलेला अर्ज जिल्हा बाल संरक्षण युनिट / जिल्हा परिषद कार्यालयात जमा करणे
• अर्जाची पडताळणी झाल्यानंतर पात्र विद्यार्थ्यांना योजनेचा लाभ दिला जातो.
  

  कोणत्या ठिकाणी फॉर्म उपलब्ध असतो?

• या योजनेसाठी अर्ज फॉर्म
• जिल्हाधिकारी कार्यालय
• जिल्हा बाल संरक्षण युनिट
• जिल्हा परिषद संबंधित विभाग
  येथे उपलब्ध असतो. तसेच काही ठिकाणी शाळेमार्फतही माहिती दिली जाते.

  मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजना का महत्त्वाची आहे?

            आज अनेक विद्यार्थी केवळ आर्थिक अडचणींमुळे शिक्षणापासून वंचित राहतात. पालक गमावल्यानंतर मुलांवर आलेली जबाबदारी, खर्च आणि मानसिक ताण यामुळे शिक्षण दुय्यम ठरते. अशा वेळी मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजना ही एक आशेची किरण ठरते.
  ही योजना केवळ आर्थिक मदत देत नाही, तर विद्यार्थ्यांना आत्मविश्वास देते, त्यांच्या शिक्षणाच्या प्रवासात शासन त्यांच्या पाठीशी आहे याची जाणीव करून देते.

  निष्कर्ष

      मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजना ही इयत्ता ५ वी ते १२ वी विद्यार्थ्यांसाठी एक अत्यंत उपयुक्त आणि गरजेची योजना आहे. अनाथ व अर्ध-अनाथ विद्यार्थ्यांना शिक्षण पूर्ण करण्यासाठी ही योजना मोठा आधार ठरते. जर तुमच्या परिसरात किंवा ओळखीत असे विद्यार्थी असतील, तर त्यांना या योजनेची माहिती नक्की द्या.
  शिक्षण थांबू नये, स्वप्ने पूर्ण व्हावीत – हाच मुख्यमंत्री बाल आशीर्वाद योजनेचा खरा उद्देश आहे.

महाराष्ट्र सरकारच्या वेगवेगद्या प्रकारच्या शिष्यवृत्तीसाठी खाली वेबसाइट ल भेट द्या.

https://mahadbt.maharashtra.gov.in/login/login

हे पण वाचा : NEP-2020 अंतर्गत OJT / Internship